Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου 2008

Στάγειρα, Η γενέτειρα του Αριστοτέλη


Η θέση της σημαντικής αυτής πόλης, που είναι σ' όλους γνωστή ως η γενέτειρα του Αριστοτέλη, ταυτίζεται τόσο από τις αναφορές των αρχαίων συγγραφέων όσο και από τις επιφανειακές έρευνες σύγχρονων μελετητών. Εντοπίζεται αμέσως στα βορειοανατολικά του σημερινού χωριού της Ολυμπιάδας Χαλκιδικής, πάνω σε μια ορεινή και πανέμορφη χερσόνησο που ονομάζεται «Λιοτόπι». Η πόλη ήταν χτισμένη πάνω στους δύο χαμηλούς λόφους αυτής της χερσονήσου, τον Βόρειο, που εισχωρεί βαθύτερα στη θάλασσα, και τον Νότιο.
Τα Στάγειρα ιδρύθηκαν από Ίωνες αποίκους της Άνδρου, στα μέσα του 7ου αι. π.Χ. Μετά τους Περσικούς Πολέμους έγιναν μέλος της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας, κατά τον Πελοποννησιακό, όμως, Πόλεμο αποστάτησαν και προσχώρησαν στους Σπαρτιάτες (424 π.Χ). Αργότερα η πόλη προσχώρησε στο «Κοινό των Χαλκιδέων», που είχε πρωτεύουσα στην Όλυνθο, ενώ το 349 π.Χ. υπέκυψε στον Φίλιππο Β΄, ο οποίος και την κατάστρεψε ολοσχερώς, για να την επανιδρύσει, όμως, ο ίδιος λίγα χρόνια αργότερα, προς τιμήν του Αριστοτέλη, δασκάλου τότε του Αλέξάνδρου. Σχετικά με τον Αριστοτέλη, μια μεταγενέστερη παράδοση αναφέρει πως, λίγο μετά τον θάνατο του φιλοσόφου στη Χαλκίδα το 322 π.Χ., οι Σταγειρίτες μετέφεραν κι έθαψαν το σώμα του στην πόλη τους, ιδρύοντας δίπλα στον τάφο του μεγάλο βωμό και καθιερώνοντας μεγάλη ετήσια γιορτή, τα «Αριστοτέλεια». Ο γεωγράφος Στράβων, που έζησε στα χρόνια του Χριστού, σημειώνει ότι στην εποχή του η πόλη ήταν ήδη έρημη. Χίλια περίπου χρόνια αργότερα -γύρω στον 11ο μ.Χ. αιώνα-, εγκαταστάθηκε ένα βυζαντινό κάστρο στον βόρειο λόφο της αρχαίας πόλης, στο οποίο ανήκουν μια μεγάλη υδατοδεξαμενή και το εντυπωσιακά σωζόμενο τείχος, στην αρχή αυτού του λόφου.
Οι ανασκαφικές έρευνες των τελευταίων ετών έχουν φέρει στο φως την πρώιμη κλασική οχύρωση της πόλης, η οποία διατηρείται σε εντυπωσιακό βαθμό, διάφορα δημόσια οικοδομήματα στην Αγορά (όπως η Στοά των κλασικών χρόνων) ένα αρχαϊκό ιερό, ένα Θεσμοφόριο, οικίες κλασικών και ελληνιστικών χρόνων καθώς και το υδροδοτικό σύστημα της πόλης.
Είναι μια τοποθεσία που αξίζει να επισκεφτεί κανείς, δεδομένης της ιστορίας που κουβαλά και της άπλετης θέας που προσφέρει (αν δεν σας ενδιαφέρει η ιστορική άποψη, μπορείτε πάντα να τραβήξετε χαριτωμένες φωτογραφίες.........).